Hartige taal

Eerlijk in contact, vanuit je hart

Agenda Trainingen

Fight, flight, of freeze: wat maakt dat de salamander ons vaak overneemt?

november 1, 2019 - Yvonne Jeucken

Plots die stemverheffing, die minachtende blik, dat ene woord: hoe snel kan adrenaline ons denken overnemen!

Reageren als een salamander, zonder enig bewustzijn, kunnen we in een nanoseconde. Slim als je een salamander bent. Hoe snel zo’n diertje opeens uit het zicht is bij gevaar! Overleven is een kunst. Duizenden evolutiejaren later reageren mensen nog steeds op elkaar als salamanders, soms zelf om een blik. Als blikken konden doden dan was er geen mens meer over. Elke ‘dodelijke’ blik is een uiting van een behoefte in die persoon. Is afwijzing echt gevaar?

No man is an island

We zijn inter-afhankelijk, mensen hebben de groep nodig, zoals alles in de natuur. Harmonie, veiligheid, erbij horen: natuurlijk streven we dat na. De vraag is, hoe bewust? Pas je je aan en voel je je frustratie of schaamte pas s’avonds op de bank? Een volwassen mens heeft keuzevrijheid, kan zich eerlijk uitdrukken, bewust kiezen hoe hij reageert. In rust, vanuit zelfrespect, respect, integriteit en empathie. Met die definitie van een volwassen mens zie ik vaak salamanders op de werkvloer, met een menselijk masker. 

We weten wel dat afwijzing niet dodelijk is. En toch

Rationeel begrijpen lost weinig op omdat we meer zijn dan ons cognitieve brein. Maar dat zijn velen van ons vergeten. Heb je een lichaam of ben je je lichaam? Weet je wat je voelt? Staan je zintuigen aan of sta je buiten jezelf? Bepaalt je superego wat je ‘kunt’ voelen en wat niet?

Overtuigingen over goed en fout: een gevangenis in je hoofd

Zolang we in oordelen denken zijn er maar twee opties: jij bent niet oké of ik ben niet oké. Zelfoordeel of oordeel over de ander. Schaamte en woede drukken veel mensen vakkundig weg. Soms een leven lang. Anderen voelen dit: het komt uit je poriën, het verraadt zich in je blik. Onbewust heeft deze onuitgesproken onderstroom een groot effect op relaties.

Lang wilde ik die salamander weg hebben

Freeze, flight, fight: ik zag ze als onvolwassen gedrag. Stel je niet zo aan zei mijn superego dan. Nu weet ik dat de salamander mijn signaal van angst is en daarmee indirect een signaal van een overtuiging in mijn hoofd. “Ik ben ondankbaar als ik nee zeg”, bijvoorbeeld. De diepere overtuiging: “ik ben geen liefde waard als ik nee zeg.” Van dat soort overtuigingen komt mijn salamander tevoorschijn, en geef ik mijn eigen waarde(n) op. In een nanoseconde uit balans, ontworteld.

“Learn to respond, not to react.”

Dat is Buddha’s tekst die mij 10 jaar geleden inspireerde om te veranderen. De paradox is dat ik pas kon veranderen door eerst de angst in mij aan te kijken en te accepteren. Zien, wat de salamander in mij activeert. Als je alle aspecten van jezelf kunt accepteren ontstaat er ruimte. Om een bewuste keuze te maken. De salamander in mijn hoofd is nu een welkom signaal voor me: ik jaag het niet weg, ik observeer. Ik ben vrienden geworden met de salamander. Dat realiseerde ik me toen ik deze prachtige salamander  vorige week in Sardinië fotografeerde.

 

Geweldloze Communicatie is een manier om een fundament te leggen in jezelf waardoor je je veilig kunt voelen terwijl je je openstelt voor de ander. Meer weten? Leuk als je mailt, en welkom op een training.

Eerlijkheid is een eenzaam woord

Verlang je naar eerlijkheid of juist niet? Het woord eerlijkheid wordt in onze cultuur vaak gebruikt voor kritiek: je do...
Lees verder

Moe of moedeloos: omdat je bent verstrikt?

Verwikkeld verward verstrikt Woorden verworden soms tot verknoopte knoop, onoverzichtelijk, ongecoördineerd, onachtzaam,...
Lees verder

Zelfoordeel is zo onopvallend als een jakhals in de woestijn

Is het de schutkleur van de jakhals waardoor je hem niet ziet? De jakhals is een metafoor in geweldloze communicatie, vo...
Lees verder

Zíe je nou wel, ik zéi toch..! Geweld in taal om een struik

Geweld in taal om een struik? Het liefst kampeer ik in het buitenland op een plek waar weinig Nederlanders zijn. Ik wil ...
Lees verder