Hartige taal

Eerlijkheid in contact, vanuit je hart

Agenda Trainingen

Verwijdering: de impact van woorden

november 16, 2021 - Yvonne Jeucken

Herken jij ze ook? Die onopvallende tussenwoorden?

Op een grijze windstille doordeweekse ochtend, overdenk ik die onopvallende woorden in de discussies in de media. Waar begint verwijdering, bij de politiek, de media of gewoon bij de burgers? Of, nee, is dat ook een optie: bij ons allemaal? Bij jou, bij mij, bij iedereen. Verdeeldheid en verwijdering begint bij onopvallende woorden. Woorden die iets doen zonder dat je bewust direct begrijpt wat ze doen. Woorden die zoveel meer impact hebben dan we op dat moment doorhebben. Zeker als je ze meerdere keren per dag hoort. Het is hoe een sneeuwbal begint en een lawine kan ontstaan. Ze klinken op het eerste gezicht heel normaal. We zijn er aan gewend geraakt. Dat betekent echter niet dat de impact kleiner is. 

Soms focus ik op die woorden die verwijderen

Omdat ik me bewust wil worden, hoe en waar die lawine ontstaat. Ik wil het begin weten, het begin van die bol wol die in duizend knopen zit, dat kluwen waarin heftige woorden steeds normaler worden. Omdat het verlangen problemen ‘te benoemen’ zo geleidelijk is vervallen tot een alibi om op elk gewenst moment woede of wrok over anderen te uiten. Omdat het went. 

Waar begint het?  

Misschien al bij “alweer’, “jij”, “zij”, ‘altijd’. Meer nog bij “vaccinatie dwang”, “mijn vrijheid wordt ingeperkt”,  “zal hij zijn zin krijgen?”. Toenemend bij ‘wappies’, ‘anti-vaccers’, ‘populisten’, ‘tirannen’. Woorden  die je regelmatig hoort, hebben een enorme impact op je gedachten  Dat weten we inmiddels van vele onderzoeken in de reclame. Ook woorden die vrij neutraal klinken, zoals verdeeldheid, vrijheidsbeperking en polarisatie. Het gevaar zit hem in het meedeinen met deze taal zonder echt wakker te zijn: zonder bewustzijn van deze impact. Is dat geen grotere ‘vrijheidsbeperking’?  En wie of wat beperkt dan mijn vrijheid, de taal in de media (en op straat)? Of covid? Of mijn eigen reactie op de werkelijkheid? Keuzevrijheid is inherent van mij. Ik heb altijd nog de keuze hoe ik omga met de situatie. Vrijheidstherapie noemde Victor Frankl dat*. Ik heb zo’n diep verlangen dat mensen dat inzicht krijgen zónder eerst een Holocaust overlever te zijn.

Mist in de spiegel

Marshall Rosenberg bedacht de term Geweldloze Communicatie omdat hij (eveneens vlak na WOII) mensen bewust wilde maken van geweld in taal. Hij formuleerde “the 4 D’s of Violence”: 1. Diagnosis (oordelen en labels, ik weet hoe jij bent), 2. Demand (geen nee accepteren), 3. Deserve (vinden dat je iets verdient ongeacht de context van de ander of de omgeving). 4. Denial of responsibility (ik heb geen keus, het komt omdat zij.., ik voel me zo omdat jij..). Het is een taal die jezelf (schijnbaar) beschermt en tegelijk een taal die mensen van elkaar verwijdert. Een taal die onbedoeld aangeleerd is en collectief systemisch doorgeven wordt. Een label (nr 1) voor het ontkennen van eigen verantwoordelijkheid (4) zou zijn: slachtoffergedrag. Au. We zien het allemaal zo makkelijk bij de ander. En zo moeilijk bij onszelf. Omdat die mist in de spiegel een soort van zelfbescherming geeft.

Wat is het dat we echt willen?

Zolang ik “4D’s” gedachten denk, weet ik niet wat ik wil: ik weet alleen maar wat ik niet wil dat een ander doet. Dat stuk waar ik juist geen regie over heb. Als ik uit mijn ‘beter-wetende’ brein-delen kom, bewust inadem terwijl ik een vogel observeer, voel ik ook de rest van mij, mijn kracht, balans en keuzevrijheid. Dan lost die mist voor de spiegel op en kan ik die confrontatie aan, omdat ik weer voel, waar ik naar verlang. Naar een wereld waarin je kunt vertrouwen op zien en gezien worden als mens. Ik, jij, iedereen. Samen dealen met een probleem als covid. Samenwerken in plaats van veroordelen. Zou ons dat niet allemaal weerbaarder maken? Echter om die basisvaardigheid niet te verliezen, hebben we iets nodig: onszelf. Onze eigen inherente keuzevrijheid waarmee we kunnen kiezen om niet mee te doen aan geweld in taal.

*Edith Eger: “Niet wat ons overkomt is het belangrijkst, het gaat erom wat we doen met onze ervaringen. Mijn lieve schat, je kunt ervoor kiezen om vrij te zijn.”

Victor Frankl: “Wanneer we niet meer in staat zijn een situatie te veranderen, worden we uitgedaagd onszelf te veranderen”.

Wil je je keuzevrijheid vergroten? Nieuwsgierig naar Geweldloze Communicatie? Je bent welkom op een training! Heb je een andere vraag? Leuk als je mailt.

De wantrouwen cirkel of de vertrouwen cirkel- welke wil jij?

Wat wil je liever, wantrouwen of vertrouwen? Zonder de angst te ontkennen die er onder ligt wil ik de wereld wakker schr...
Lees verder

Omdat de pijn of onmacht van toen onprettig is om te voelen

  Als iets je pijn doet, hoe vaak gaat dat alleen over de situatie nu? Als een opmerking of stemverheffing je uit je hum...
Lees verder

Over passieve agressie, niet eerlijk durven zijn en onmacht

Irriteer jij je ook aan passieve agressie? Passieve agressie is het geniepige broertje van agressie. Agressie heeft éen ...
Lees verder

Je hart is al helder

Hoe voel je je als de gewoonte in de dag- of de waan van de dag in jou-  is gekropen? De waan van de dag zit niet in de ...
Lees verder