Hartige taal

Eerlijkheid in contact, vanuit je hart

Agenda Trainingen

De moed om niet mee te doen aan verwijdertaal

maart 19, 2021 - Yvonne Jeucken

Helpt het om tegenover elkaar te gaan staan?

Vanochtend las ik even snel iets over de verkiezingen op nu.nl en las een woord dat me onverwacht raakte. Een linkse lijsttrekker die  ‘waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen’  als doel heeft. Politici die geloven dat er zoiets bestaat als wij en zij, of in elk geval die taal gebruiken, dragen bij aan polarisatie. Polarisatie verzwakt. Als je tegenover elkaar blijft staan, zijn er tijdelijk winnaars en verliezers en is ieder bang voor verliezen. Je geeft feitelijk je kracht weg aan de ander. Als je naast elkaar gaat staan, is het makkelijker om op tafel te leggen wat er echt toe doet. Zodat je een constructief gesprek kunt hebben over de toekomst. Toch gebruiken we allemaal verwijdertaal omdat dat ook een soort veiligheid geeft.

Elk subtiel geweld in taal verwijdert: verwijdertaal is mijn neologisme van vandaag

Ik wil die taal in de schijnwerpers zetten. Elke poging om te winnen, te krijgen voor jezelf, zonder te zien en te respecteren wat de ander belangrijk vindt. Oordelen, verwijten, verantwoordelijkheid ontkennen, denken dat je ‘het verdient’, dat je ergens ‘recht’ op hebt, eisen: Marshall Rosenberg noemde dit alles geweld in taal. Het verwijdert van elkaar en het voedt niemand. 

De voordelen van afscheiden in het licht

Tegenover elkaar staan, afgescheiden zijn en categoriseren hebben ook een voordeel: in mijn eenpersoons-toren voel ik me minder bang, veiliger en minder kwetsbaar. Zolang ik even vergeet dat dat een illusie is, en dat kan ik heel goed. Er is moed voor nodig om te stoppen met verwijdertaal. Verbinding kan eng zijn als grenzen en waarden niet gerespecteerd worden. Niet verbinden is echter enger. We zijn inter-afhankelijk, mensen hebben mensen nodig. Zonder toren voel ik me naakt maar voel ik ook mijn wortels en sta ik paradoxaal genoeg steviger. Zonder toren voel ik mezelf, leef ik, voel ik anderen aan én ervaar ik lucht en ruimte om ons heen.

Learn to respond, not to react

Eerlijk is eerlijk, mijn zenuwstelsel springt op fight of flight zodra ik Wilder’ gezicht zie of zijn ongenuanceerde verwijdertaal hoor: ik voel me bang door zijn woorden, omdat ik verlang naar respect, veiligheid en vertrouwen in verbinding. Maar wie het niet met hem eens is en wel naar hem luistert, luistert die echt? Of is dat een glimlachend masker? Het zou me niets verbazen als ook Wilders zich niet gehoord voelt in de dingen waar hij bang voor is en waar hij naar verlangt. Ik verlang zo naar een collectief bewustzijn van ons taalgebruik en de effecten daarvan op ons autonome zenuwstelsel. Zodat we kunnen kiezen wat we echt willen zeggen, in plaats van vechten of verdedigen alsof we nog een reptiel zijn. Zodat we vanuit zelfrespect de ander met respect kunnen zien. 

Ubuntu

Dit woord betekent zoiets als ‘ik ben omdat wij zijn’. Mensen kunnen leven omdat ze verbonden zijn met andere mensen, net als bomen. Als het ons goed gaat en anderen niet, heeft dat een houdbaarheidsdatum. Net als de natuur. We kunnen blijven nemen wat we nu willen zonder na te denken,  maar we vervuilen zelf de lucht die we elk moment inademen. Met industrie (die we met over-consumptie in stand houden), warme huizen, houtkachels, reizen in auto’s en vliegtuigen, en vooral absurd veel vlees eten. We verknallen veiligheid in contact, onze lucht en onze toekomst door gordijnen voor ons bewustzijn te trekken. Waar ik niet naar kijk bestaat niet: die illusie is gevaarlijk.

Mensen zijn geen dingen

Ieder mens is een levend wezen, ontelbare cellen continu in beweging, 86 biljoen neuronen. We denken elkaar te kennen als we elkaar in hokjes plaatsen. Is dat zo? Ieder mens leeft, beweegt, continu, al is het op celniveau. Onze linker hersenhelft categoriseert om duidelijkheid en grip te krijgen, heel nuttig. Maar zonder rechter hersenhelft staan we tegenover elkaar en verliezen we allemaal. Want dat voelende deel in ons, vertelt ons waar we naar verlangen in deze wereld. Vrijheid, veiligheid, vertrouwen, autonomie, respect, gelijkwaardigheid, gezien en begrepen worden, verbinding. Die verlangens delen we allemaal- en meer. Welke woorden zouden politici en journalisten gebruiken als dit het startpunt was? Wie weet minder verwijtende verwijdertaal en een meer eerlijke én respectvolle taal. Hartige Taal. Verbinding vanuit vrijheid, dat is waar mogelijkheden echt ontstaan.

Mensen hebben mensen nodig om samen te leren: ik ben blij dat ik binnenkort weer live trainingen kan geven en zie ernaar uit! Dus als je zin hebt om een andere taal te leren, een eerlijke taal die verbindt in plaats van verwijdert, wees welkom!

Op wiens tennisveld-helft sta je als er gedoe is in contact?

Schiet ik nou wéer in dat oude patroon? We belandden in een discussie zonder dat ik snap waarom. Argumenten in de bovens...
Lees verder

Is er verder nog iets?

Is er verder nog iets? Soms heeft iemand een kleine aanmoediging nodig om te vertellen wat er in hem of haar omgaat. Zon...
Lees verder

Stel dat iedereen zonder verwijten eerlijk tegen elkaar kon zijn?

Stel je voor, dat anderen eerlijk tegen je zijn, zonder verwijten te maken en zonder (verborgen) eisen te stellen? Eerli...
Lees verder

Hoe onvrij ben je en hoe vrij wil je zijn?

Zie je ooit een pimpelmees stil zitten? Ze komen vaak in onze tuin en ik houd ervan om ze te observeren. Elke keer voel ...
Lees verder